آینده پژوهی انقلاب اسلامی

آینده پژوهی انقلاب اسلامی

کارکرد مولفه‌های سرمایه اجتماعی در آینده مقاومت عمومی از منظر امیرالمومنین (ع)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
فارغ التحصیل دکتری حقوق عمومی دانشگاه تهران،ایران
چکیده
سرمایه اجتماعی مهم‌ترین عامل دستیابی به کمال اجتماعی است، که با جهت‌بخشی به زندگی، حس خوشبختی و انسجام را به یک جامعه اعطا می‌نماید؛ انسجام جامعه سبب افزایش مقاومت عمومی در آینده خواهد شد. عنصر حسن اعتماد، اصلی‌ترین رکن سرمایه اجتماعی است که با توسعه مفهومی آن رشد مشارکت مدنی، در اداره حکومت را شاهد خواهیم بود. با توجه به مستندات اسلامی، حسن اعتماد، انسجام حکومت و توسعه اجتماعی جامعه و درنهایت افزایش مقاومت عمومی در برابر مشکلات پیش‌روی را در پی خواهد داشت و با فقدان دالِّ اعتماد مردمی، آسیب‌های اجتماعی شیوع بیشتری در جامعه خواهند داشت و بحران‌های اجتماعی در جامعه فراگیر خواهد شد و به‌تناسب در آینده با مقاومت عمومی تضعیف شده مواجه خواهیم شد.

اعتماد در مرحله گذر از بحران‌های موجود و با تقویت مقاومت عمومی می‌تواند، به نحو مؤثری به آینده نظام اسلامی کمک می‌کند؛ و در ورودی و خروجی نظام، تصمیم‌گیری‌ها، الگوسازی‌ها، عملکردها و به‌عنوان یک عامل مؤثر پیشینی شمرده شود. بر دولت اسلامی شرط است که با رعایت مؤلفه‌های اعتماد ساز، مردم را با بدنه حکومت پیوند زده تا عنصر بی‌اعتمادی سبب تضعیف مقاومت مردم در برابر مشکلات اقتصادی و اجتماعی نگردد. از مهم‌ترین مؤلفه‌های اعتماد ساز در اندیشه امیرالمؤمنین، می‌توان به‌ضرورت پاسخ‌گویی، فروتنی، احترام به کرامت انسانی، خدمت‌گزاری اشاره نمود.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The function of social capital components in the future of public resistance from the perspective of Amir al-Momenin (AS)

نویسنده English

mahdi zare
Graduated from Tehran University in Public Law
چکیده English

Social capital is the most important factor in achieving social perfection, which provides a sense of happiness and cohesion to a society by giving direction to life; Community cohesion will increase public resistance. The element of good trust is the main pillar of social capital, and with its conceptual development, we will witness the growth of civil participation in government administration. According to Islamic documents, good trust will lead to the cohesion of the government and the social development of the society, and ultimately to the increase of public resistance against problems. It will become widespread in the society and will be weakened in proportion to public resistance. Trust can effectively help the Islamic system in the phase of overcoming existing crises and by strengthening public resistance; and in the input and output of the system, decisions, patterns, functions and be considered as an effective factor and Lack of trust will lead to unrest and crisis in the society. It is a condition for the Islamic government to connect the people with the government body by observing the trust-building components so that the element of mistrust does not weaken the people's resistance against economic and social problems. Among the most important trust-building components in Amir al-Mu'minin's thought, we can mention the necessity of accountability, humility, respect for human dignity and service to the people.

کلیدواژه‌ها English

trust
resistance
social crisis
Islamic government
قرآن کریم
 نهج البلاغه
صحیفه سجادیه
افسری، علی (1392)، سرمایه اجتماعی در اسلام، دوفصلنامه پژوهشهای میان رشتهای قرآن کریم، سال چهارم، شماره اول، صص 118-101.
توکلی، عبدالله (1379)، اعتماد در سازمان با نگرش اسلامی، پایان نامه، پژوهشکده حوزه و دانشگاه.
تاج بخش، کیان (1385)، سرمایه اجتماعی، اعتماد، دموکراسی و توسعه، تهران: نشر شیرازه.
حرّانی، ابن میثم (1375)، شرح نهج البلاغه ابن میثم، ترجمه قربانعلی محمدی مقدم و علی اصغر نوایی یحیی زاده، مشهد: بنیاد پژوهشهای اسلامی.
حق شناس، معصومه (1384)، مفهوم سرمایه اجتماعی و ابعاد آن، مجله حدیث زندگی، شماره 27.
خامنهای، سید علی (1379)، «بیانات مقام معظم رهبری در دیدار با کارگزاران نظام در تاریخ 12/9/1379»، بازیابی از پایگاه دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتالله خامنهای به نشانی اینترنتی: https://farsi.khamenei.ir.
_________________ (1382)، «بیانات رهبر معظم انقلاب در جلسه پرسش و پاسخ دانشجویان دانشگاه شهید بهشتی در تاریخ 22/ 2/1382»، بازیابی از پایگاه دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتالله خامنهای به نشانی اینترنتی: https://farsi.khamenei.ir.
_________________ (1383)، «بیانات رهبر معظم انقلاب در دیدار اقشار مختلف مردم در تاریخ 26/1/1383»، بازیابی از پایگاه دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتالله خامنهای به نشانی اینترنتی: https://farsi.khamenei.ir.
دلشاد تهرانی، مصطفی (بیتا)، حکومت و مدیریت در نهج البلاغه، انتشارات دانشگاه مجازی علوم و حدیث: تهران، صص 163-162.
رجبی فرجاد، حاجیه، ایمانی خو، شبنم (1396)، تاثیر رهبری خدمتگذار بر ادراک کارکنان از عدالت سازمانی، فصلنامه مدیریت منابع انسانی در صنعت نفت، سال نهم، شماره 33.
رهبر، امیر حسین، نصراصفهانی، علیرضا (1403)، تأمّلی بر روش‌شناسی آینده پژوهی، نشریه آینده پژوهی انقلاب اسلامی، دوره5، شماره 1، پیاپی 15.
زارعی متین، حسن، اکبری، ظاهر (1391)، تکبّر و بررسی آثار آن در وظایف اساسی مدیریت، مجله اسلام و پژوهشهای مدیریتی، پیاپی 4.
شریفیان ثانی، مریم (1380)،سرمایه اجتماعی: مفاهیم اصلی و چارچوب نظری، فصلنامه رفاه اجتماعی، سال اول، شماره دوم.
شیردل، الهام (1403)، تبیین جامعه شناختی عوامل موثر بر امید به آینده در جوانان شهر زاهدان، نشریه آینده پژوهی انقلاب اسلامی، دوره5، شماره 3، پیاپی 18.
طبرسی، رضی الدین حسن بن فضل (1370)، مکارم الاخلاق، قم: نشر شریف رضی.
طیّب، سید عبدالحسین (1386)، اطیب البیان فی تفسیر القرآن، جلد چهارم، قم: انتشارات موسسه سبطین.
عارف کشفی، حسام الدین (1376)، چگونه فراد بی اعتقاد را به مشارکت در کار گروهی جلب کنیم، مجله تدبیر، شماره78.
کلمن، جیمز (1386)، بنیادهای نظریه اجتماعی، ترجمه منوچهر صبوری کاشانی، تهران: نشر نی.
گل صنملو زین العابدین, موحدی محب عبداله (1390)، حکومت و حقوق متقابل مردم و زمامداران در نهج البلاغه، مجله مطالعات تفسیری، دوره دوم، شماره هفتم.
گیدنز آنتونی (1388)، چشم اندازهای جهانی، ترجمه محمدرضا جلایی پور، تهران: ناشر طرح نو.
متوسلی، محمود، بینیاز، علی (1381)، رویکردی به ارزیابی سرمایه اجتماعی در اقتصاد ایران، مجله برنامه و بودجه، شماره 75.
مجدی، علی اکبر (1383)، پاسخگویی و نقش آن در تقویت اجتماعی، مجله پژوهشهای اجتماعی اسلامی، شماره 49 و50.
محمدی منفرد، بهروز (1402)، تحلیل انتقادی انسان گرایانه آرمان‌شهرهای فلسفی در نگرش به آینده، نشریه آینده پژوهی انقلاب اسلامی، شماره دوره 4، شماره 4.
معین، محمد، (1371)، فرهنگ فارسی  معین، تهران: انتشارات امیرکبیر.
مکارم شیرازی، ناصر (1390)، پیام امام امیرالمومنین (علیه السلام)، جلد 10، انتشارات دارالکتب الاسلامیه: تهران.
موسوی الخمینی، روح الله، (1378)، صحیفه امام، انتشارات موسسه حفظ و نشر آثار امام خمینی (ره).
نصوحیان، محمد مهدی (1387)، نقش اعتماد متقابل حکومت و مردم در روند توسعه سیاسی، مجله راهبرد یاس، شماره 14.
Bourdieu, P. (1983). Ökonomisches Kapital, Kulturelles Kapital, Soziales Kapital. In Soziale Ungleichheiten (Soziale Welt, Sonderheft 2). R. Kreckel (eds). Goettingen, Otto Schartz & Co.
Bourdieu, P. (1986). The Forms of Capital. In Handbook of Theory and Research for the Sociology of Education. J. Richardson (eds). New York, Greenwood Press.
Bullen. P., Onyxe, J (1998),  Measuring social capital in five communities in nsw, Sydney: university of Technology and managmement alternatives.
Coleman, J. (1988), Social capital in the creation of human capital, American JOURNAL OF Sociology, Vol. 94, supplement.
Cox, E (1997), Buiilding social capital, Health Promotion Matter, Vol. 4.
Feldman, T.R, and Assaf, S (1999), Social Capital: conceptual frameworks and empirical evidence, The Worid Bank, Social CAPITAL initive, working paper, No.5.
Foley, M. W. and B. Edwards (1997). "Escape from politics? Social theory and the social capital debate." American Behavioral Scientist 40(5).
Fukuyama, F (2001), Social capital, civil society and development, Series: Third World Quarterly 2001-feb vol. 22 iss. 1.
Hind R.a. Grobel j (1991), cooperation and prosocial behavior, Cambridge, UK:cambrige Univercity Press.
Kawachi, I., Kennedy, B. P., and Lochner, K., and Prothwo-Stith, D. (1997), Social Capital, income inequality and mortality, American Journal of public health, Vol, 8- 35.
Ledeman, d., Loyza, N., Menendez, A. M (1999), Violent crime: Does socisl capital matter? Presented at the 1999 Annual Meeting of the Latin America, Econometric Society, Cancun, Mexico.
Lichter, D. T, G. T. cornwell, D. J. Eggebeen (1994), Harvesting Human Capital: Family Structure and Education Among Rural Yout, Rural Sociology, 58.
OECD, (2001), The well-being of nation: The role of human and social capital, OECD.
Portes, A. (1998). "Social Capital: Its origins and applications in modern sociology." Annual Review of Sociology 24.
Robert D. Putnam (2001). Bowling Alone: The Collapse and Revival of American Community. Simon and Schuster.
Wall, Ellen, Gabriele Ferrazzi, and Frans Schryer (1998), Getting the Goods, on Social Capital, Rural Sociology, 63(2).
دوره 5، شماره 4
فصلنامه زمستان
زمستان 1403
صفحه 11-34

  • تاریخ دریافت 30 مهر 1403
  • تاریخ بازنگری 27 آبان 1403
  • تاریخ پذیرش 02 آذر 1403
  • تاریخ انتشار 01 دی 1403