ارائه مدل آینده‌نگر سیاست‌گذاری تعلیم و تربیت در ایران با رویکرد ققنوسی (بازآفرینی تمدنی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه مدیریت آموزشی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 گروه علمی مدیریت آموزشی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

چکیده

این پژوهش با هدف طراحی ارائه مدل آینده‌نگر سیاست‌گذاری تعلیم و تربیت در ایران با رویکرد ققنوسی (بازآفرینی تمدنی) در افق 1414 انجام شد. رویکرد تحقیق، آینده‌پژوهی کیفی-ترکیبی بوده و در ابتدا از روش مثلث آینده‌ها برای شناسایی گذشته‌های مقاوم، نشانه‌های حال و آینده‌های ممکن استفاده شد. سپس با بهره‌گیری از تحلیل لایه‌های علّی، ابعاد گفتمانی، ساختاری، علّی و اسطوره‌ای نظام تعلیم و تربیت واکاوی شد. جهت شناسایی پیشران‌های کلیدی از تحلیل ساختاری به کمک نرم‌افزار میک مک و برای تحلیل بازیگران مؤثر و تأثیرگذار از روش مکتور استفاده شد. جامعه آماری، خبرگان تعلیم و تربیت، آینده‌پژوهی و سیاست‌گذاری آموزشی به تعداد15 نفر با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. یافته‌ها نشان دادند که مهم‌ترین پیشران‌ها شامل شکاف‌های عدالت آموزشی، تحولات فرهنگی نسلی، کنکورمحوری و تغییرات فناورانه‌اند. همچنین بازیگرانی چون وزارت آموزش‌وپرورش، شورای عالی انقلاب فرهنگی و رسانه‌ها بیشترین قدرت تأثیر و تأثر را دارند. مدل نهایی، بر مبنای استعاره ققنوس، ساختاری بازآفرینانه برای تحول هویتی، نهادی و تمدنی در سیاست‌گذاری آموزشی کشور را ترسیم می کند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Developing a Futures-Oriented Policy-Making Model for Education in Iran Based on the Phoenix Approach (Civilizational Regeneration)

نویسندگان [English]

  • Seedeh Mirzaeifathabad 1
  • afsane zamanimohgadam 2
  • Nadergholi Ghourchian 2
1 Department of Educational Management, SR.C, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
2 Department of Educational Management, SR.C, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

This study aimed to design a futures-oriented policy-making model for education in Iran, based on the Phoenix approach (civilizational regeneration). The research employed a qualitative-integrative foresight methodology. Initially, the Futures Triangle method was applied to identify resistant pasts, emerging present trends, and possible futures. Subsequently, Causal Layered Analysis (CLA) was used to explore the educational system through discursive, structural, worldview, and myth/metaphor layers. Structural analysis using MICMAC software was conducted to identify key driving forces, and actor analysis was performed using the MACTOR method. The statistical population consisted of 15 purposively selected experts in education, futures studies, and educational policy-making. Findings revealed that the most influential drivers include educational equity gaps, generational-cultural shifts, exam-centrism, and technological transformations. Moreover, actors such as the Ministry of Education, the Supreme Council of the Cultural Revolution, and media organizations possess the highest degrees of influence and interdependence. The proposed model, inspired by the metaphor of the Phoenix, presents a regenerative framework for identity-based, institutional, and civilizational transformation in Iran’s educational policy-making system

کلیدواژه‌ها [English]

  • Educational Policy-making
  • Foresight Studies
  • Phoenix Model
  • Generation Alpha
  • Future Scenarios of Education
دوره 1405، شماره 2
تابستان 1405
تیر 1405
  • تاریخ دریافت: 15 مرداد 1404
  • تاریخ بازنگری: 20 شهریور 1404
  • تاریخ پذیرش: 19 شهریور 1404
  • تاریخ انتشار: 01 تیر 1405