الگوی آینده‌ساز وحدت امت-ملت: تحلیل روایتگری هیأت‌ها در دفاع مقدس ۱۲ روزه و سناریوسازی برای بحران‌های آینده

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه عالی دفاع ملی

2 استادیار، دانشگاه علوم انتظامی امین، تهران. ایران

3 دانشیار، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران. ایران

4 دکتری مهندسی سیستم های فرهنگی، دانشگاه جامع امام حسین (ع). تهران. ایران

چکیده

این پژوهش نقش هیأت‌های مذهبی در تقویت وحدت امت-ملت طی دفاع مقدس ۱۲ روزه (۱۴۰۴) و ارائه چارچوبی راهبردی برای مدیریت بحران‌های آینده تا افق ۱۴۲۰ را بررسی می‌کند. با بهره‌گیری از روش ترکیبی نظریه داده بنیاد و آینده‌پژوهی، الگوی یکپارچگی هیأت محور از تحلیل ۳۷ مصاحبه عمیق و مشاهدات میدانی استخراج شد. این الگو شامل شش مؤلفه (شرایط علّی، پدیده محوری، زمینه‌ها، شرایط مداخله‌گر، راهبردها، پیامدها) است که نشان می‌دهد هیأت‌ها با تکیه‌بر «غیرت عاشورایی» و تلفیق هویت اسلامی-ایرانی، ۸۹% نیازهای بحرانی محلات را تأمین کردند و به سازمان‌های تاب آور ملی ارتقا یافتند. تحلیل آینده‌پژوهانه با شناسایی پیشران‌های کلیدی (دیجیتال‌سازی، شبکه‌های مردمی، انسجام گفتمانی) و عدم قطعیت‌ها (جنگ ترکیبی، تاب‌آوری اقتصادی، نفوذ فرهنگی)، چهار سناریو طراحی کرد که سناریوی «موج‌شکن» با تطابق ۹۲% با تهدیدات ترکیبی و توجیه اقتصادی، اولویت یافت. پانل دلفی (κ=۰.۸۶) تأیید کرد که انسجام گفتمانی هیأت‌ها مؤثرترین عامل در خنثی‌سازی شایعات دشمن است. پژوهش پیشنهادهایی اجرایی ازجمله توسعه زیرساخت دیجیتال هیأت‌ها، نهادینه‌سازی مدل و تبدیل حسینیه‌ها به «پایگاه‌های هوشمند مقاومت» ارائه داد. این مطالعه با ثبت تحول هیأت‌ها از نهادهای سنتی به معماران میدان، چارچوبی عملیاتی برای تقویت تاب‌آوری ملی در برابر تهدیدات ترکیبی تا افق ۱۴۲۰ فراهم کرد و ظرفیت تعمیم آن به جهان اسلام را نشان داد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Future-Making Model of Ummah-Nation Unity: Analyzing Hey'ats' Narratives in the 12-Day Sacred Defense and Scenario Planning for Future Crises

نویسندگان [English]

  • merteza nesari 1
  • Seyyed Reza Hosseini 2
  • Mahdi Nazemi Ardakani 3
  • abbas Babaei 4
1 National Defense University
2 Assistant Professor, Amin University of Law Enforcement Sciences, Tehran, Iran.
3 Associate Professor, Imam Hossein (A) University, Tehran, Iran
4 PhD in Cultural Systems Engineering, Imam Hossein University. Tehran. Iran
چکیده [English]

This study examines the role of religious hey'ats in strengthening Ummah-Nation unity during Iran's 12-Day Sacred Defense (1404) and presents a strategic framework for managing future crises up to the horizon of 1420. Using a mixed-method approach of Grounded Theory and Future Studies, the Hey'at-Centered Integration Pattern (HIP) was derived from 37 in-depth interviews and field observations. The pattern includes six components (causal conditions, core phenomenon, contexts, intervening conditions, strategies, consequences), demonstrating that hey'ats, by relying on "Ashura'i zeal" and integrating Islamic-Iranian identity, met 89% of critical neighborhood needs and evolved into national resilient organizations. Future-oriented analysis identified key drivers (digitalization, grassroots networks, discursive cohesion) and uncertainties (hybrid warfare, economic resilience, cultural infiltration), leading to the design of four scenarios. The "Wave Breaker" scenario, with 92% alignment with hybrid threats and economic justification, was prioritized. Delphi panels (κ=0.86) confirmed that the discursive cohesion of hey'ats was the most effective factor in neutralizing enemy rumors. The study offers executive recommendations, including developing digital infrastructure for hey'ats, institutionalizing the HIP model, and transforming husseiniyas into "smart resistance bases." By documenting the transformation of hey'ats from traditional institutions to architects of the field, this research provides an operational framework for enhancing national resilience against hybrid threats up to 1420 and demonstrates its potential for generalization to the Islamic world.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Religious Hey'؛ ats
  • Ummah-Nation Unity
  • Future Studies
  • National Resilience
  • 12-Day Sacred Defense
دوره 1405، شماره 2
تابستان 1405
تیر 1405
  • تاریخ دریافت: 29 تیر 1404
  • تاریخ بازنگری: 08 شهریور 1404
  • تاریخ پذیرش: 23 خرداد 1405
  • تاریخ انتشار: 01 تیر 1405